De Vijfde tak van Yoga: voorkom overprikkeling

lingan_20130303_0125 copy copy
image-8830

 

Ik krijg regelmatig vragen van lezers over overprikkeling, zoals bijvoorbeeld deze:

Ik voel me vaak overspoeld door eigenlijk van alles en nog wat, ik kan niet echt één duidelijke specifieke oorzaak benoemen.

Het lijkt net of alles extra intens binnenkomt; geluid, stemmingen van andere mensen, vel licht en dagelijkse taken.

Wat kan ik doen als ik me overprikkeld voel en even geen perspectief meer zie?

Overprikkeling voorkomen

‘Hoe doe jij dat dan?’, vraagt een kennisje van mij doelend op mijn leven vol afwisselende stimuli als parttime stewardess, yoga docent en coach. En dat is uiteraard ook niet altijd makkeljk. Toch zorgen yoga en meditatie ervoor dat ik overprikkeling in een veel vroeger stadium doorzie en zo weet wat ik met deze signalen kan doen.

Ook als ik meditatie-verzoekjes krijg van studenten, is overprikkeling een veel benoemd thema (je kunt jouw verzoekjes trouwens onder aan deze blogpost kwijt of hier klikken).

In deze post geef ik een aantal tips vanuit de yogafilosofie, zodat je je weer frisser en vitaler kunt voelen als er ineens te veel op je afkomt.

Hoogsensitiviteit

Aan de ene kant kun je zeggen dat er steeds meer mensen zijn die ervaren dat ze hooggevoelig zijn. Anderzijds leven we simpelweg in een wereld die zo vol zit met allerlei stimuli, dat onze hersenen deze niet in het zelfde tempo kunnen verwerken.

Telefoons, computers, grote hoeveelheid gesprekken, social media, tv, wisselende werksituaties, verkeer en drukke publieke ruimtes: allemaal vlug op elkaar volgende stimuli. Alle zintuigen staan continu AAN en onze hersenen moeten al deze informatie in een korte tijd zien te verwerken.

Het aantal rustmomenten is daarentegen juist afgenomen. Daarnaast zijn onze hersenen niet zo snel mee ontwikkeld als de wereld om ons heen.

Vijfde Tak van Yoga

In de yogafilosofie werken we vanuit de Acht Yoga Takken van de Indiase geleerde (en filosoof) Patanjali. De vijfde tak staat voor het terugtrekken van de zintuigen (Pratyahara).

Het tijdelijk afsluiten van externe sensorische prikkels (geluiden, beelden, geuren, sferen, smaken) zorgt er bijvoorbeeld voor dat interne prikkels (gedachten, emoties) niet verder gestimuleerd worden.

Het toepassen van deze Vijfde Yoga Tak zorgt ervoor dat je:

  • door de bomen het bos weer ziet en overzicht krijgt
  • de RESET- knop indrukt van je lichaam, geest en ziel
  • in contact komt met je eigen innerlijke stem en intuïtie
  • blik verfrist, waardoor je vervolgens meer inzichtelijk aan de slag gaat met waar je mee bezig was
  • (eerder) doorkrijgt wat energie kost en wat energie geeft
  • je je beter kunt concentreren
  • betere keuzes kunt maken die goed zijn voor jezelf en de mensen om je heen

8 Tips om overprikkeling te voorkomen

  1. De 1 minuut-regel. Kijk of je regelmatig de één-minuut regel kunt toepassen: meditatie voor 1 minuut (zie onder aan deze blogpost). Soms blijft het bij deze ene minuut, soms wordt die ene minuut vanzelf langer. Alle indrukken van buiten verdwijnen letterlijk naar de achtergrond.
  2. Erken signalen. Wanneer je bemerkt dat je meer tijd nodig hebt om taken te volbrengen, neem dat signaal dan serieus.
  3. Vergelijk jezelf niet met anderen en ontwikkel innerlijke veiligheid. Dat de buurvrouw voor acht kinderen zorgt, een eigen zaak heeft, elke dag een maaltijd op tafel zet waar Rens Kroes een puntje aan kan zuigen is hartstikke mooi. En jij bent jij.
  4. Spreid je energie. Plan rustpauzes tussen afspraken, drukke dagen of intensieve taken. Zo geef je jezelf de tijd om terug te komen bij jezelf, zonder prikkels van buitenaf. De hersenen krijgen zo ook de mogelijkheid om alle informatie te verwerken.
  5. Oordoppen. Schaf een paar goede oordoppen aan! Je zult verbaasd zijn hoe veel energie het scheelt als je tijdens korte pauzes of bepaalde taken geen intensieve geluiden om je heen hoort. Ook kun je oordoppen aanschaffen die de scherpe geluiden om je heen wat meer filteren als je bijvoorbeeld in een drukke omgeving werkt.
  6. Geef het aan. Comminiceer aan mensen om je heen wat je nodig hebt. Ook wanneer je eigenlijk al iets te ver over een grens bent gegaan en merkt dat je lontje wel erg kort is: leg het uit. Mensen hebben vaak veel meer begrip als jij zelf aan kunt geven wat je nodig hebt en met een plan komt.
  7. Oud en Nieuw. Realiseer je dat bekende taken ‘bekende prikkels’ geven en nieuwe situaties ‘onbekende prikkels’. Onbekende prikkels zijn belastender voor je systeem, waardoor je wellicht meer tijd (of herstel- en ontspanningstijd) nodig hebt om alle ervaringen te kunnen verwerken.
  8. Informatie detox. We leven in een tijdperk waarbij allerlei soorten informatie, nieuws, social media en kennis continu tot onze beschikking staan. De angst om dingen te missen neemt daarbij toe (FOMO = Fear Of Missing Out). Neem af en toe een informatie detox en vertrouw erop dat het gene dat jij moet weten op het juiste moment op je pad komt.

Oefening voor meer vitaliteit

Terugtrekken van de zintuigen (Pratyahara)

Neem een moment waarop je bezig bent met een taak die een bepaald doel heeft. Het kan iets op je werk zijn wat af moet, een huishoudelijke taak of eten.

Leg dan alles neer waar je mee bezig bent.

  • Ga zitten en sluit je ogen en oren voor 1 minuut.
  • Luister naar het suizende geluid van je ademhaling.
  • Neem de innerlijke neiging van de automatische piloot, die verder wil gaan met zijn taken, waar.
  • Wat voel je in je lichaam?
  • Wat roept het bij je op als je even stopt met al je bezigheden?
  • Kun je ja zeggen tegen alles wat je tegenkomt als onderdeel van het nu?

En wat zijn jouw persoonlijke tips als het gaat om overprikkeling? Wat helpt jou? Laat deze tips onder aan de pagina achter.

 

Liefs & Namasté,

Femke

PS: Als je graag begeleide gratis meditaties wilt proberen,  klik dan hier. 

Photography: Eline Benjaminsen

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInEmail this to someonePin on Pinterest

4 thoughts on “De Vijfde tak van Yoga: voorkom overprikkeling

  • 8 maart 2016 at 22:56
    Permalink

    Ik wou graag vragen of de mails van de laatste periode geen soundcloud hebben, waarbij u de boodschap inspreekt? Ik zie namelijk alleen tekst en dat is dan niet meer zo handig als het luisteren naar uw stem en de begeleiding…

    Gr
    Tieneke

    Reply
    • 9 maart 2016 at 07:52
      Permalink

      Hallo Tieneke,

      De ene week zal de begeleiding met SoundCloud opnames zijn en een andere keer op papier.

      Maar ben toevallig net bezig met de aanschaf van hele fijne nieuwe apparatuur, dus zeer binnenkort komen er ook weer allerlei ingesproken meditaties!

      Lieve gr,
      Femke

      Reply
  • 8 maart 2016 at 23:26
    Permalink

    Mooi Fem! Helder op papier gezet en voor velen herkenbaar. Ik met verstoorde infoverwerking doe dit al (behalve de 1 minuut regel en ga daarmee aan de slag). Ik ga t delen op mijn blog om zo nog meer mensen deze kennis te reiken! Dank X

    Reply
    • 9 maart 2016 at 07:55
      Permalink

      Dat is goed om te horen Verena! En prachtig dat je deze tips weer via jouw blog kunt verspreiden.

      Liefs,
      Femke

      Reply

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *