Heb jij het gevoel iemand te hard nodig te hebben?

Hij zegt dat ik(2)

Toen ik jaren geleden tijdens een vakantie in Engeland iets las over codependency en  onveilige hechtingsstijlen, vielen alle puzzelstukjes van een vrij chaotisch plaatje in elkaar. Het was de essentie van mijn toenmalige moeizame relaties.

De fish & chips vielen er spontaan van uit m’n mond (ok, je krijgt er een beeld bij).

Dit was zo herkenbaar. Het was alsof iemand mij een kijkje liet nemen achter de coulise van het toneelstuk van m’n eigen leven.

Vandaag wil ik het hebben over ineffectieve afhankelijkheids gevoelens in je relaties. Het gaat hierbij niet alleen om liefdesrelaties, maar ook de relaties met bijvoorbeeld je moeder, je vader, andere familieleden, vrienden en collega’s.

De afhankelijkheid kan zich zelfs uiten in een groots, bijna hulpeloos verlangen, naar een toekomstige partner die je zelfs nog nooit ontmoet hebt. De hoop op de bekende prins op het witte paard die je komt redden uit je ongeluk of gaat zeggen wat je moet doen.

Na het lezen van deze post zal je direct een idee hebben of jij wellicht met dit afhankelijkheids patroon stoeit.

Het is overigens niet mijn bedoeling om jou hier een diagnose te geven of een etiket op te plakken, maar meer een beeld te schetsen van een bepaald patroon. Vanuit dit inzicht zou je dan een weg van zelfonderzoek kunnen starten.

OK, daar gaan we. Ga er even lekker voor zitten want het is een wat langere post dan je van me gewend bent.

Afhankelijkheid vs autonomie

Eigenlijk kun je gezinnen, families en relaties zien als een soort klok mechanisme: alles werkt samen en als er ergens iets beschadigt is dat merkbaar aan het hele systeem. Een ander onderdeel gaat zich dan anders ‘opstellen’ om het systeem goed te laten verlopen. Dit defecte systeem wordt vaak van generatie op generatie doorgegeven.

1
image-622

Binnen relaties bestaat altijd een bepaalde mate van afhankelijkheid. Net zoals onze cellen onderling afhankelijk zijn van de voeding die zij krijgen van andere cellen, zij wij dit op sociaal niveau ook. Dit zou je ook wel inter-dependence kunnen noemen. Omdat er niet echt een nederlandse vertaling voor dit woord is noem ik het effectieve afhankelijkheid. 

In deze blogpost wil ik je echter kennis laten maken met de verborgen kenmerken van ineffectieve afhankelijkheid. De term ineffectieve afhankelijkheid is afgeleid van het woord wederzijdse afhakelijkheid (codependency).

Het is het gevoel dat je een of meerdere personen te hard nodig hebt, het is de innerlijke noodzaak voelen dat jouw hele wereld om andere personen draait en het is de gedachte dat je deze personen geestelijk bijna niet meer los kunt laten.

Ineffectieve afhankelijkheid betekent dat je het contact met jezelf, jouw behoeftes en verlangens gaandeweg bent kwijt geraakt en dat je op zoek bent naar iets of iemand buiten jou die deze gevoelens gaat opvullen.

Het kan een gevolg zijn van een onveilige hechtingsstijl, een relatie met iemand met verslavingsproblematiek of andere vorm van hulpbehoevendheid. Dit patroon komt daarnaast ook meer voor in de verzorgende beroepsgroepen.

Ik zal je een mogelijk voorbeeld van ineffectieve afhankelijkheid geven: de relatie tussen een depressieve moeder en haar kind. Het kind kan zich dan verantwoordelijk gaan voelen voor het welzijn van haar moeder en de moeder gaat zich steeds afhankelijker maken van de zorg van haar kind. Het kind dient als het ware onbewust de leegte in de moeder op te vullen. Dit patroon neemt het kind vervolgens mee naar de verdere relaties in haar leven.

Bij ineffectieve afhankelijkheid is er altijd sprake van een ‘top dog’ & ‘under dog’ of een ‘afhankelijke’ en ‘dominerende’ partij. Deze rollen kunnen overigens ook onderling wisselen.

Mogelijke kenmerken ineffectieve afhankelijkheid

a title here(1)

  • Relaties: veel moeizame relaties hebben en daar toch niet van kunnen loskomen, last hebben van verlatingsangst/bindingsangst, paniekerig voelen wanneer iemand niet meteen de bereiken valt, relaties aangaan met emotioneel onbeschikbare partners die zich niet kunnen binden of met personen die veel problemen hebben, relaties aangaan met mensen die al een relatie hebben, je afhankelijk opstellen in relaties en niet weten wat jij nu wilt-  voelt of denkt, je veiligheid zoeken in onveilige relaties, geen relaties meer durven aangaan, geen gelijkwaardige relaties hebben, je te verantwoordelijk voelen voor je partner- of vrienden en familieleden, veel van je eigen waarden weggeven om maar niet te worden afgewezen, het gevoel hebben niet zonder iemand anders te kunnen functioneren, (obsessief) met andere mensen bezig kunnen zijn door er continu aan te denken en het gevoel te hebben dit niet los te kunnen laten, anderen te snel vertrouwen.
  • gebrek aan zelfvertrouwen: gevoel hebben dat je nooit genoeg bent als je jezelf bent, niet weten wie je nou eigenlijk echt bent, niet voor je eigen mening durven uitkomen, altijd de behoefte hebben je aan te passen aan wat anderen vinden- willen- voelen, slecht tegen kritiek kunnen terwijl je zelf wel heel kritisch kunt zijn, heel streng voor jezelf zijn, perfectionisme, faalangst, zelfvertrouwen proberen op te bouwen aan de hand van prestaties- kennis of uiterlijkheden, eigenwaarde opbouwen op basis van wat andere mensen van je vinden, geen keuzes kunnen maken.
  • gevoelens van schaamte: gevoel hebben dat je je voor jezelf moet schamen, dat andere mensen altijd beter zijn dan jij, erg generen wanneer je een foutje gemaakt hebt, niet het gevoel hebben dat je liefde- aandacht- respect- succes of vriendschappen verdient en je altijd onbelangrijk voelen.
    Ontkenning(2)
    image-623
  • Zorgen voor anderen & pleasen: het gevoel dat je altijd voor anderen moet zorgen en klaarstaan, het helpen van anderen nodig hebben, verantwoordelijk voelen voor andermans gevoelens & acties, jezelf volledig wegcijferen tijdens dit proces, je eigen grenzen ver voorbij lopen, niet weten waar jou grenzen liggen, je grenzen niet durven uitspreken, het gevoel anderen altijd maar te willen pleasen, het idee hebben dat het aan jou ligt wanneer de ander negatief gedrag vertoont, je schuldig voelen wanneer je nee zegt en de ander niet helpt, bang zijn om afgewezen te worden wanneer je nee zou zeggen, gevoel hebben dat iemand anders afhankelijk is van jouw zorg.
  • Controle: weten wat het best is voor iemand anders en mensen veelvoudig adviseren, gefrustreerd raken wanneer iemand anders niet luistert naar jouw advies, proberen iemand’s gedrag op allerlei manieren te bewerken of te beïnvloeden, ja of nee zeggen tegen iemand en intussen toch gewoon doen wat jij denkt dat goed is, te sterke grenzen hebben uit zelfbescherming, moeite hebben andere te vertrouwen, controleren of andere mensen wel de waarheid spreken, andere proberen afhankelijk te maken d.m.v. emotionele chantage.
  • Woede: boos worden wanneer iemand niet naar jou luistert of doet wat je zegt, kwaad zijn wanneer iemand jouw grenzen overgaat zonder dat je deze duidelijk hebt aangegeven, niet boos mogen of kunnen worden maar het wel voelen, cynisch gedrag, lachen als je eigenlijk boos bent, boos worden omdat onuitgesproken verwachtingen niet worden waargemaakt.
  • Eenzaamheid: je alleen voelen en een groot wanhopig gevoel hebben dat iemand je moet komen helpen, je letterlijk afhankelijk voelen van andermans hulp, je nergens écht bij voelen horen, je eenzaam voelen in een relatie, niet alleen kunnen zijn.
    Ontkenning
    image-624
  • Ontkenning van emoties & behoeftes: niet werkelijk aan jezelf willen toegeven wat je nu voelt, gevoelens weglachen maar woede wel onderhuids uiten (passief agressief gedrag), afleiding zoeken in te veel werken-  alcohol- seks- veelvuldig stappen en zorg voor anderen, ontkenning van eigen angsten rondom liefde & verbinden, weglopen van eigen emoties, ontkenning dat je in een ongezonde relaties zit, leugens van anderen geloven waarvan je diep van binnen voelt dat ze niet waar zijn.

Pfffff. En een diepe zuch. Zo, dat is nog al wat. En dan dit is dit eigenlijk maar het puntje van de ijsberg. Desalniettemin kan ik me heel goed voorstellen dat het confronterend kan zijn wanneer jij bepaalde patronen in jezelf herkent. Mocht je voor nu vragen hebben, reageer dan op dit blog.

Nou ben jij natuurlijk gewoon jij en daarmee uniek. Het is daarom ook onmogelijk een ‘persoonsomschrijving’ te maken. Er zijn geen twee gelijke personen met identieke onveilige bindingspatronen op deze aarde. Zo is uiteraard niet ieder onzeker persoon ineffectief afhankelijk. Het is de herkenning in het totaal plaatje wat vaak inzicht geeft in je eigen patronen.

Dus haal er uit wat resoneert met jouw gevoelens. Daarnaast zou ik zeggen: identificeer je niet al te veel met de term. Het is maar een naam.

Yoga filosofie weetje: In de Yogafilosofie noem je overidentificatie met vorm (lichaam, geest of zintuigen) Asmita. Terwijl je werkelijk Atma (ziel) bent. Je bent bijvoorbeeld niet je verleden of je baan. Je neemt die rollen tijdelijk op je. Als je het gaat zien als de verschillende rollen die je allemaal aanneemt in je leven en niet als identiteit, hangt je zelfgevoel er minder vanaf.

Untitled design(3)Pak een leeg stuk papier of dagboek en vraag jezelf de volgende 5 vragen:

  1. Op een schaal van 1 tot 10, hoeveel van mijn tijd ben ik bezig met het denken aan anderen?
  2. Hoeveel van mijn zelfvertouwen is gebaseerd op wat anderen personen van mij vinden?
  3. Hoe vaak pas ik mij aan andere mensen hun standaard aan?
  4. Wat doe ik op dit moment in mijn leven voor iemand anders waar ik me diep in mijn hart niet prettig bij voel?
  5. Wat gebeurt er als iemand anders het niet met mij eens is of mijn advies niet opvolgt?

Als je meer inzichten over jouw eigen beschikbaarheid in de liefde wilt krijgen, kijk dan hier voor gratis meditaties & oefeningen.

Vond je dit artikel leerzaam en heb je misschien een vriendin, zus of collega waarvan je weet dat ze met moeizame relatiepatronen stoeit? Feel free to share.

Veel liefs & Namasté,

Femke

Bron: Darlene Lancer (Codependency)

 

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInEmail this to someonePin on Pinterest

6 thoughts on “Heb jij het gevoel iemand te hard nodig te hebben?

  • 29 december 2014 at 21:28
    Permalink

    Herken eigenlijk bijna alles.. maar hoe verander ik me gedrag daarin?

    Reply
    • 30 december 2014 at 14:09
      Permalink

      Beste Linda,

      Eigenlijk ben je daar al mee begonnen. Het feit dat je nl op deze website terecht bent gekomen en dat je een gevoel van herkenning ervaart, betekent dat je al bezig bent met bewustwording van bepaalde patronen. En dat is altijd de eerste stap naar gedragsverandering.

      Als je gericht aan iets zou willen werken, helpt het om één situatie of patroon in je huidige leven te kiezen en daar mee te beginnen.

      Dus voel je vrij vragen te stellen over een specifieke situatie waarin je tegen dit gedrag aanloopt. Klein beginnen dus.

      Lieve gr,
      Femke

      Reply
  • 6 september 2015 at 15:25
    Permalink

    Beste Femke,

    EINDELIJK vind ik bij jou een artikel over iets dat mij al zeker 25 jaar parten speelt. M.n. het gevoel niet zonder iemand te kunnen functioneren (ik voel mij dan zelfs letterlijk verlamd) en het obsessief bezig zijn met die ander en het NIET los te kunnen laten.

    Ik ga zeker aan de slag met jouw 5 vragen en wellicht dat ik de mediatie(s) ook uit ga proberen. N.B. Als je op de link klinkt, geeft hij aan de pagina niet te kunnen vinden!? Jammer, want ik had ook graag de oefeningen willen zien en doen.

    Wat ik op dit moment aan het doen ben, is om steeds als ik getriggerd word, naar de knoop in mijn maag te gaan en naar dat gevoel toe te ademen. Dat komt dan los en ik weet inmiddels waar dit vandaan komt en wat ik mezelf dien te geven i.p.v. bij een ander te halen.

    Ik wil je in ieder geval bedanken voor je supernuttige, herkenbare en toch ook leuke artikel. Ik heb het nog nooit ergens zo goed omschreven gezien!

    Reply
    • 6 september 2015 at 19:28
      Permalink

      Hi! Wat fijn dat je het artikel gevonden hebt. Als het goed is doet de link het nu wel. Mocht je nog vragen hebben, mag je deze altijd stellen.

      Liefs!
      Femke

      Reply
  • 26 oktober 2015 at 05:35
    Permalink

    Hallo Femke,

    Goed artikel! Ik herken helaas ook heel veel. Het gekke is dat ik nu ook precies weet wanneer het zich voordoet maar niet goed weet hoe ik het kan remmen. Het lijkt er soms ook op dat ik het zelfs leuk vind en er niet mee kan stoppen. Het is makkelijker door te gaan met het gedrag dan nieuw gedrag aan te leren en nieuwe constructieve situaties aan te trekken…zuchttt.

    Reply
    • 26 oktober 2015 at 11:38
      Permalink

      Lieve lezer!

      Een van de uitdagingen van het leren kijken naar jezelf is deze te dragen met liefdevolle vriendelijkheid. Zo kun je (stap voor stap)vanuit een rustiger en zachter perspectief aan je leerpunt gaan werken. Mooi ook dat je al zo helder kunt observeren dat iets in je het patroon zelfs leuk vindt. Dat is de eerste stap, je doorziet het patroon waardoor je er niet meer volledig in gevangen zit.
      Liefs & Namaste,
      Femke

      Reply

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *