Is mindfulness struisvogelpolitiek?

image-8513

 

Is alles accepteren zoals het is, niet gewoon een vorm van struisvogelpolitiek? Of een excuus om niet in actie te hoeven komen? Of een manier om weg te lopen uit sticky situations waar we even niet mee weten te dealen?

Toen ik in 2011 mijn eerste Yoga Teacher Training in India deed, blééf de leraar het woord acceptatie maar herhalen.

Terwijl alle Japanse mede-studenten ijverig ja knikten en aantekeningen maakten, kreeg ik als typisch Nederlandse toch de behoefte iets verder door te vragen.

Van al dat accepteren zoals het is, werd ik eerlijk gezegd enigszins kriebelig. Het voelde een beetje kleverig en situatie vermijdend of zo.

Om mijn innerlijke scepticus een plezier te doen, stelde ik gecharcheerd de vraag: ‘Moeten we wereld armoede dan ook maar laten voor wat het is, of discriminatie accepteren?’

En het blijkt dat ik natuurlijk niet de enige ben die dit zich ooit heeft afgevraagd. Heel veel mensen stoeien met de vraag: is mindfulness niet gewoon een manier om de realiteit te ontvluchten? Of word ik door meditatie niet passief?

Mindfulness betekent in eerste instantie: aandacht hebben voor dit moment, zonder oordeel.

Inmiddels heb ik geleerd dat je een situatie an sich niet hoeft te accepteren, alleen de gedachten, gevoelens en lichamelijke sensaties die de situatie op dat moment met zich meebrengt.

Laat ik je een voorbeeld geven over wat tradities als mindfulness en yoga precies bedoelen met acceptatie:

Ontmoet Piet.

  • Piet heeft een baan en ervaart stress.
  • Vervolgens herkent en erkent hij deze stress.
  • Hij bemerkt ook aversie tegen de spanning.
  • Deze gevoelens, gedachten en lichamelijk gewaarwordingen rondom de situatie leert hij vervolgens toe te laten. Hij accepteert ze voor dat moment.
  • Dan gaat Piet onderzoeken wat er precies spanning geeft: is dat te veel werk, is het de werksfeer, de cultuur, het soort werk, of z’n eigen gedrag zoals bijvoorbeeld perfectionisme of onzekerheid.
  • Dit doe hij in de meditatiebeoefening door met open nieuwsgierigheid, innerlijk te luisteren naar de ervaring op dat moment. Hij krijgt zo steeds meer door wat er van binnen leeft.
  • Vervolgens gaat hij door middel van deze inzichtmeditaties en coaching snappen waar voor hem het euvel zit.
  • Vanuit de inzichtmeditaties komen dan meer heldere opties, inzichten of ideeën omhoog.
  • Vanuit dit (zelf)inzicht kan Piet dan in de uiterlijke wereld werkelijke stappen gaan maken en iets gaan veranderen. Het op deze manier in beweging komen zorgt er ook voor dat hij acties neemt vanuit inzicht, in plaats vanuit reactiviteit (vechten, vluchten of bevriezen).

Turbulent

Gaat het proces nu altijd zo als dit abc’tje hierboven? Is dit een gouden formule? Nee dat is het niet. Het gaat vaak veel vager en chaotischer dan dit mooie rijtje ha ha.

Zo denk ik nog regelmatig dat ik ‘even ongekreukt m’n emotie kan toelaten, zittend op m’n roze matje met een rollende traan zoals die van (destijds) Prinses Maxima….. maar de zogenoemde ugly cry komt meer in de buurt.

Of de emotie wil helemaal niet komen en gedachten aan koffie verkeerd of nieuwe skinny jeans van de H&M komen steeds voorbij……

Gevoelens, gedachten en lichamelijke sensaties toelaten is ook echt wezenlijk anders dan verstoppertje spelen op je yogamat, of ‘iets’ even wegademen.

Het betekent ook niet dat je ineens met een glad gestreken gezicht en hoog Zonnatura gehalte door het leven gaat en alle problemen ineens ontzweeft.

Werkelijke mindfulness is juist het ontwikkelen van lef, lef om eerlijk te kijken naar de dingen zoals ze feitelijk gebeuren. Door je ogen voor een moment te sluiten, open je je ogen vervolgens met meer helderheid.

Oftewel zoals het Mindfulness Oefenboek het verwoord:

Bij berusting willen we de ervaring die we hebben niet hebben, maar voelen we ons te machteloos om er iets aan te doen. We kunnen die alleen maar passief verdragen. Bij toelaten/accepteren hoort een actief, bereidwillig gebaar van acceptatie en openheid voor de ervaring.

Bij toelaten/accepteren kiezen we onze respons, in plaats van slachtoffer te worden van de automatische gewoontereactie van aversie.

John Teasdale, Mark Williams & Zindel Segal

 Zelfonderzoek

Een van de beste manieren om te ontdekken of je je mindfulness en yoga beoefening gebruikt om de realiteit te ontvluchten, is het goed bekijken van je intentie, voordat je je beoefening begint.

  1. Begin je onderzoek met de vraag: Wat gebeurt er in mij?
  2. Heb je het idee dat er een verborgen agenda aanwezig is in de intentie? Ben je bereid werkelijk te kijken naar je ervaring op dat moment? Of gebruik je de beoefening stiekem om een sombere bui of onprettige emotie/situatie weg te duwen?
  3. Durf je je ervaring op dat moment werkelijk de ruimte te geven (wat vaak betekent: durf je toe te geven aan onvrede, woede, kwetsbaarheid, angst, jalouzie, verdriet, eenzaamheid, gekwetstheid?)

Mocht je er vervolgens achterkomen dat je je steeds meer vastdraait in aversie of vluchtgedrag (niet willen voelen wat je voelt, niet willen ervaren wat je ervaart), kun je dat met mildheid (h)erkennen. Zonder oordeel.

Het is niet gemakkelijk aanwezig te blijven bij heftige emoties.

Vergeef jezelf voor de natuurlijke neiging weg te willen lopen van moeilijkheden en onprettige emoties. Deze vluchtreactie is ingebakken in ons menszijn. Ontwikkel met veel geduld zelfcompassie, zodat je bij de situatie kunt blijven.

Hoe merk jij dat je je ervaring probeert te ontvluchten?

Als je ook graag andere gratis meditaties wilt proberen,  klik dan hier.

Wil je samen met vrienden of vriendinnen mediteren? Deel deze gratis meditaties dan met hen.

Liefs & Namasté,

 

Femke

PS: De eerste volgende nieuwsbrief is op 2 februari 2016, i.v.m de winter midweek retraite volgende week.

Image: Canva

 

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInEmail this to someonePin on Pinterest

One thought on “Is mindfulness struisvogelpolitiek?

  • 19 januari 2016 at 18:35
    Permalink

    Duidelijk uitgelegd Fem. Het is niet makkelijk om de oonprettige gevoelens te accepteren….maar het is het oefenen waard!

    Reply

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.